GAZETE İLAN VE REKLAMLAR

           İstanbul, Acıbadem gazete reklam, Adalar seri ilan, Adatepe ilan, Ağva reklam servisi , Aksaray ilanlar, Alemdağ reklamlar, Alibeyköy reklamları, Altıntepe ilan gazetesi, Altunizade gazete reklaları, Anadolu Hisarı ajansı , Arnavutköy vefat ilan, Ataköy seri ilan, Ataşehir hürriyet reklam ajansı, Avcılar sarı sayfalara ilan, Bağcılar sabah sarı sayflar, Bağlarbaşı hürriyet seri ilanlar, Bahariye küçük ilanlar, Bahçelievler insan kaynakları, Bahçeşehir İk gazetesi, Bakırköy hürriyet ik ajansı, Bayramoğlu gazeteye ilanlar, Bayrampaşa sabah gazetesi, Bebek gazete ilanları, Beşiktaş ilan servisi, Beyazıt ik eleman ilanı, Beykoz posta gazetesine ilan, Beylerbeyi milliyet gazetesi seriilan, Beylikdüzü satılık ilanı, Beyoğlu vasıta ilan hürriyet, Bostancı hürriyet sarı sayfalar, Burgaz Ada reklamları, Büyükada gaste ilanı, Büyükbakkalköy hürriyet reklam bürosu, Büyükçekmece işte insan sabah, Büyükdere hürriyete ilanlar, Caddebostan gazetelere reklamlar ajansı, Cağaloğlu ilan hürriyet, Cevizli reklam sabah gazetesi, Cihangir sarı sayfalar ilan, Cağlayan gazete ilanı , Camlıca hürriyet gazetesi, Capa zaman ilan servisi, Catalca reklam gazeteye , Cavuşbaşı hürriyet arsa ilanları, Cekmeköy eğitim ilanı hürriyet, Celiktepe taziye ilan , Cengelköy ilan ik gazetesine, Ciçekçi ilan firmaları, Ciftehavuzlar seri ilanlar gazetesi ajansı, Davutpaşa star gazete, Dragos eleman reklamı, Dudullu sabah ilan gazetesi, Eminönü hürriyet ilanları gazetesi , Emirgan vatan seri ilanları , Erenköy gazeteye küçük ilan, Esenler sabah vefat ilan, Esentepe vefat ilan hürriyet, Esenyurt taziye ilanı sabaha, Etiler hürriyete vefat, Eyüp cumhuriyet gazete ilan, Fatih oto ilanı, Fenerbahçe forma reklamları, Feneryolu hürriyet küçük ilanlar, Fındıkzade hürriyet sarı sayfalar, Fikirtepe zaman reklam servisi, Firuzköy seri ilan ajansları , Florya hürriyet reklam , Fulya posta gazetesi seriilanları, Galatasaray seri ilan hürriyet, Galatasaray seriilan sabah, Gayrettepe sabah ilanlar, Gaziosmanpaşa hürriet ilan, Göztepe ilan ajansı, Gültepe gazetede yayınlanan taziye, Gümüşyaka taziye ilan örnekleri, Güneşli şehitlerin ölüm ilanı, Güngören taziye ilan örneği, Gürpınar hürriyet sütun cm, Hadımköy ik' ya ilan, Halıcıoğlu iik ilanı , Halkalı hürüyet reklam, Hasanpaşa huriyet ilan, Hasköy posta ilanlar, Havuzbaşı gazete reklamları, Haznedar Türkiye geneli hürriyete ilan, Içerenköy hürriyet gazete ilan ajansı, Idealtepe reklam ajansı hürriyetin, Ikitelli gaste ilan, Istinye gasete ilan ofisi, Kadıköy ilan ajansları, Kağıthane hürriyet gazete, Kalamış gazete milliyet, Kandilli gazete ilanı hürriyete, Kanlıca tekstil ilanı sabah gazetesi, Karaköy online ilan hürriyet, Kartal sarisaylara ilan, Kavacık en seri ilanlar hürriyette, Kayışdağı hürriyet bürosu, Kaynarca gazete ilan bürosu, Kemerburgaz gaste ilan ajansı, Kızıltoprak ilan sabah seri sayfalar, Kilyos reklam seri sayfaları hürriyet, Kocamustafapaşa sarı sayfalara gazete ilanı, Koşuyolu sabah gazetesinde ilan ver, Kozyatağı hürriyet gazete ilan, Kumburgaz insan kaynakları ajansı hürriyet, Kumkapı sabah oto ilanı, Kurtköy vasıta reklamı hürriyet gazetesi, Kurtuluş personel ilanı hürriyete, Kuzguncuk gazete ilan sabaha, Küçükbakkalköy reklam ajansı hürriyetin, Küçükçekmece gazete ilanları ajansı, Küçükyalı akşam seri ilanlar, Laleli vefat ilan, Levent hürriyet reklam gazetesi ekine, Maçka gazeteye kayıp ilanı, Mahmutbey sabah gazetesine zayi, Maltepe hürriyet gazetesine çeşitli ilanlar, Maslak ilan gazetesi reklamcıları, Mecidiyeköy ilan gazete hürriyet, Merter sarılık emlak küçük ilanlar hurriyet , Mimaroba gazete ilan.com, Moda hurriyet ilan.com.tr, Nakkaştepe sabah gazeteye reklam, Nişantaşı hürriyetin ilan bürosu, Okmeydanı star seri ilan, Ortaköy vefat ilan hürriyet, Ömerli hurriyet sarı sayfalar, Pendik gazete reklam burosu, Polenezköy eleman ilanı gazetesi cumhuriyet , Rahmanlar hürriyet ik, Reşadiye hürriyetin pazar ekine ilan, Rumeli Hisarı işte insan sabah , Sahrayıcedit taziye ilanı hürriyet, Samandıra hürriyete vefat ilan, Samatya ilan Yeni asır gazetesine, Sarıgazi emlak ilanı hürriyet, Sarıyer otomobil ilanı sabah gazetesi, Sefaköy duyuru ilanı, Selamiçeşme milliyet kariyerime ilan, Selimpaşa merhum dün sabah vefat etti, Seyrantepede dün hürriyetini ilan eden bu sabaha karşı vefat etti, Silivri hürriyet gazetesi reklam, Suadiye hurriyete ilan , Selimiye gazete hürriyet ilanları ajansı, Sultanahmet merhum hürriyet için akşam vefat etti , Sultanbeyli taziye ilanı hürriyet, Saşkınbakkal sabah gazetesi ofisi, Sehremini hürriyet ik pazar ekine ilan , Sile vasıta araba ilanı, Sirinevler tekstile eleman ilan, Sişli hürriyet gazetsi ilan fiyatı, Taksim ticar ilan hürriyet, Tarabya seri ilan sabah gazetesi, Teşvikiye hürriyet vefat ilan, Topağacı gazete ilanı, Topkapı müzesi sabah ilanı, Tuzla reklam ajansları, Uğur Mumcu gazete ilan iajansları , Ulus ilan ajans, Unkapanı mühendis ilanı hürriyet gasetesi, Umraniye gazete ilan hürriyet reklam servisi, Usküdar gazetesi hürriyet reklam ajansı, Yakacık seriilan servisleri, Yedikule küçük ilan gaste ajansı, Yenibosna ialn, Yeniköy gazete ilan, Yeşilköy gazeteler ilan, Yeşilyurt gazetelere ilanlar, Zekeriyaköy hürriyet ilan reklam servisi, Zeytinburnu sabah reklamları servisi, Zincirlikuyu mezarlığına vefat eden kişi defnedildi, Ziverbey hürriyet gazetesine ilan,
TÜRKİYE'DEKİ ŞEHİR ADANA, ADIYAMAN, AFYON, AĞRI, AKSARAY, AMASYA, ANKARA, ANTALYA, ARDAHAN, ARTVİN, AYDIN, BALIKESİR, BARTIN, BATMAN, BAYBURT, BİLECİK, BİNGÖL, BİTLİS, BOLU, BURDUR, BURSA, ÇANAKKALE, ÇANKIRI, ÇORUM, DENİZLİ, DİYARBAKIR, DÜZCE, EDİRNE, ELAZIĞ, ERZİNCAN, ERZURUM, ESKİŞEHİR, GAZİANTEP, GİRESUN, GÜMÜŞHANE, HAKKARİ, HATAY, IĞDIR, İSPARTA, İSTANBUL, İZMİR, KAHRAMANMARAŞ, KARABÜK, KARAMAN, KARS, KASTAMONU, KAYSERİ, KIRIKKALE, KIRKLARELİ, KIRŞEHİR, KİLİS, KOCAELİ, KONYA, KÜTAHYA, MALATYA, MANİSA, MARDİN, MERKEZ, MERSİN, MUĞLA, MUŞ, NEVŞEHİR, NİĞDE, ORDU, OSMANİYE, RİZE, SAKARYA, SAMSUN, SİİRT, SİNOP, SİVAS, ŞANLIURFA, ŞIRNAK, TEKİRDAĞ, TOKAT, TRABZON, TUNCELİ, UŞAK, VAN, YALOVA, YOZGAT, ZONGULDAK, İZMİT, KIBRIS' dan Ulusal yerel tüm ülkede okunan gazetelere seri ilan ve reklamlar verebilir.Online en hızlı, en ekonomik gazete ilanı yayınlatabilirsiniz.
 

             Gazeteler okuyucuya zamanında ve doğru haber vermek, onun fikir ve kültür seviyesini geliştirici yayın yapmak, basının önde gelen ödevidir. Bu sebeple basın bir kamu görevi yapmaktadır. Ama unutmamak gerekir ki, basın aynı zamanda bir ticari iştir. İyi bir kazanç sağlamanın ötesinde, en azından giderlerini karşılayacak kadar gelir kaynaklarına gereksinmesi vardır.

            BASININ GELİR KAYNAKLARI 
     Genel olarak basının kaynaklarının en önemlisi, ilan ve reklam gelirleridir. Diğer kaynak olan satış bedeli, yalnız bizde değil diğer ülkelerde de maliyetin çok altında kalmaktadır. Aradaki fark, ancak ilan ve reklam gelirleriyle dengelenebilmektedir. 

      Bir başka anlatımla, ilan ve reklam gelirleri yaşamsal önem taşımaktadır. Daha çoğunu elde etmek için her türlü mücadele verilmektedir. Çünkü bu bir ölüm kalım meselesidir.
    Öte yandan, basının gelişmesi için de ilan ve reklam gelirini artırması gerekir. Basın geliştikçe tirajı yükselecek, çoğalan okuyucu paralelinde her iki kaynağı artacaktır.   Gerek yayın yeri dışında dağıtım olanakları bulamayan lokal yayın yapan gazetelerin meydana getirdiği yerel basını, gerek birkaç mülki amirlik sınırları içerisinde örgütlenebilen bölge basını, gerekse yurt düzeyinde dağıtım, pazarlama ve haberleşme ağına sahip olan ulusal basını bu dairenin başında tutmak olanaksızdır.

           GAZETE  İLANLARIN DAĞITIMI :

       Özel ilan ve reklamların dağıtımını özel sektör ve kişiler iradeleri dahilinde direkt veya prodüktörler aracılığıyla mevkutelere yapmaktadır. Şüphesiz, tercihlerini ticari çıkarlarını göz önünde bulundurmak suretiyle yukarıda açıkladığımız amaca hizmet edeceğine inandıkları yayım organlarına yönelik kullanacaklardır.  

      Resmi ilan ve reklamlara gelince: Basın İlan Kurumu’nun oluşturulmasına ilişkin 195 sayılı yasanın 31. ve aynı yasaya dayanılarak alınan 67 sayılı Genel Kurul Kararı’nın 3. ve 7. maddeleri uyarınca Kurum şubesi bulunan yerlerin belediye sınırları dışında yayınlanan gazetelerde, resmi ilanların yayınlattırılmasına aracılık etmek yetkisi ve ödevi yalnızca Valiliklerde bulunmaktadır. Kurum şubesi bulunan yerlerde, Kurum şubeleri, resmi ilanlarla birlikte resmi reklamlara da aracılık etmektedir.  

            Genel Kurum, gerek Valilikler, resmi ilanları anılan yasa ile yasa uyarınca yapılan yönetmelik ve alınan Genel Kurul kararlarına uygun olarak dağıtmaktadır.

            İYİLEŞTİRME FAALİYETLERİ 

            Bununla birlikte, yerel basının gelişmesini sürdürmesi için daha çok resmi ilan geliri sağlaması açısından son yıllarda önemli gelişmeler sağlamıştır. 

            1986/Temmuz ayından itibaren resmi ilan ve reklam yayınlama hakkına sahip gazetelerde yer alan resmi ilanların yayın ücreti, yurdun her yanında aynı olmuştur. Ancak, büyükşehir belediye sınırları dışında kalan yerlerdeki gazetelerde yayınlanan dava ve icra takipleri dolayısıyla satış memurluklarınca yasalara dayanılarak yaptırılan ve bedelleri takiple ilgili taraflarca ödenen ilanların fiyatı farklıdır. 

            1969 yılından 1990 yılına kadar (icra ve davalara mahsus olmak üzere) bu farklı uygulama İstanbul-Ankara ve İzmir illeri dışında kalan yerleri kapsarken, 1990 yılı başından itibaren büyükşehir belediye sınırları dışındaki yerleri kapsamıştır. 

            Başlangıçta üç büyük şehir, daha sonra da büyük şehir belediye sınırları dışında kalan yerlerde yalnızca dava veya icra takipleri dolayısı ile yaptırılan ve bedelleri taraflarca peşin ödenen ilanların fiyatının daha düşük olması, bu yerlerdeki gazete maliyetleri ile ilanı veren kişilerin ekonomik durumları ve çoğu zaman ilan ücretinin, dava konusu olan bedellerin üzerine çıkmakta olmasıyla ilgilidir. 

            RESMİ GAZETE İLAN KADER DEĞİL

             1986 yılından itibaren yurdumuzun her yerinde aynı resmi ilan tarifesinin uygulanmakta olmasına ve resmi ilan fiyatlarında periyodik olarak azımsanmayacak ölçülerde artış yapılmasına rağmen, yurt bazında ilan ve reklam harcamaları ile yapılan karşılaştırmalardan çıkarılan sonuç şudur: Özellikle yerel basınımızın, kaderini resmi ilanlara dayandırarak yaşamını devam ettirmesi bugün için olanaklı gibi görülüyorsa da, gelişmesini sürdürmesi söz konusu değildir.

             Resmi ilan ve reklamlar basının finans kaynağının ancak küçük bir dilimini oluşturmaktadır. Yerel basınımızın bu dilimden biraz daha çok pay alabilmesi için öncelikle tekelci zihniyetten uzak olmak şartıyla gazete sayısının azaltılması, bununla birlikte teknik olanaklar birleştirilerek kalitenin yükseltilmesi gereklidir. 

            Kalitesi yükselen, yüzölçümü artan, yetenekli-donanımlı elemanların çalıştığı, yerel haber ve yorumlara ağırlık kazandıran, yerel sanatlarca, edebiyat ve folklor ürünlerine yer veren, spor, turizm, tarih, kültür konularında bilgilendirici, özendirici olan, dış görünüşü itibariyle de cazip hale gelmiş bulunan yerel basın, daha çok okunacaktır. Daha çok okunan gazete de özel ilan ve reklamlardan layık olduğu payı alacaktır.

             Özel ilan ve reklamlar konusunda haksız rekabeti önleyici, sahibi M. Ali Kapaklı’nın düşünceleri ise şöyledir:

             "Yerel gazeteler" önemli sorunlarından biri de resmi ilan fiyatlarıdır. Hükümetler hiçbir zaman yerel gazetelere hakkı olan fiyatları vermiyor. Günümüzde yüzde seksenlere varan enflasyonun yanı sıra verilen yüzde yirmi beşlik artışlar, gazeteleri ekonomik darboğazdan çıkartmıyor.

             Şu anda yerel gazetelere verilen sütun santimi 7500.-TL olan ilan fiyatının 20 bin lira olması gerekiyordu. Güneydoğu’da zaten yatırım yok. Yılda bir gazetenin eline toplam 15 milyon lira ilan geliri geçiyor. Bir ofset gazetenin aylık masrafı sadece 10 milyon lirayı buluyor. İlanlarla ilgili diğer önemli bir konu, çok küçük gazetelerin bile ilan alabilmesidir.

             Bakınız, Şanlıurfa’da ikisi ofset, ikisi tipo baskı olmak üzere dört gazete yayınlanıyor. Urfa’da Basın İlan Kurumu’nun şubesi olmadığı için Valilik ilan vermeye tek yetkili. Sekiz sayfa, on kişilik sigortalı çalışan kadrosu ile yayın yapan iki ofset gazeteye karşın hiçbir yönden uygun olmayan, Basın İlan Kurumu koşullarının hiçbirisine uymayan, sadece ilan almak için 40 adet basılarak yetkili yerlere gönderilen iki tipo baskılı gazete de aynı ilanları paylaşıyorlar. Tipo baskı ile yayınlanan gazeteler sadece iki kişi tarafından dizilip basılıyor, hiçbir masrafları yok. Bunun yanında binbir emek verilerek ulusal gazeteler ayarında yayınlanan ofset baskılı gazetelerle ilanları kardeş payı bölüşüyorlar. Basın İlan Kurumu’nun bu haksız dağılımı düzeltmesini istiyorum. 

            Yerel gazetelerin tek kurtuluşu bana göre devlete bağlı kuruluşların televizyon ve ulusal gazetelere verdiği reklamı yerel gazetelere de vermesidir. Devlete bağlı kuruluşlar hükümetin belirlediği resmi ilan fiyatları üzerinden mutlaka yerel gazetelere reklam vermelidirler. Yerel gazetelerin kalkınmasının tek yolu budur. Aksi taktirde yılda dağıtımı yapılan 15 milyonluk yatırım ilanı ücretiyle yerel gazetelerin hiçbir sorunu çözümlenemez. Aksine bu ekonomik şartlarda yerel gazeteler tek tek kepenk indirme ile karşı karşıya kalacaktır.” 

            Yerel basının yaşamını koruması, gelişmesini sürdürmesi için ilk ödev yine yerel gazetelere düşmektedir. Resmi ilanların tek gelir kaynağı olmadığı kabul edilmelidir. Gazeteler, ilan ve reklam yayınından umulan amacı sağlayacak kaliteye ve okuyucuya ulaşması halinde, kamu kuruluşlarının özel ilan ve reklamlarıyla birlikte özel kişi ve kuruluşların da reklam harcamalarından pay alacaklardır. 

       YEREL BASIN ÇALIŞANLARININ SOSYAL GÜVENLİK SORUNLARI VE KOMİSYON RAPORU

             Seçilen konu başlığında “Basın mensupları” tanımına, gerek uluslar arası kuruluşların tarifinde, gerekse ülkemizde bilinen ve yasalarda da yer yer tarif edilen şekliyle, 212 sayılı yasaya tabi olanlarla, basın kartı almaya hak kazananlar girmektedir. Bu nedenle, yerel basının teknik kesiminde çalışanların sosyal güvenlikleri konusuna girilmemiştir.
            Sosyal Güvenlik tanımı, sağlık, emeklilik, iş güvencesi, ücret çalışma süreleri açısından ele alınacaktır.

             Yerel gazetelerin iş yeri özellikleri açısından incelenmesinde, bu sektör için genelleme yapmanın olanaksızlığı ile karşılaşıldı. Bir başka deyişle, gazeteleri belli kategoriler altında toplamak olanaksız. Neredeyse, her biri ayrı özellik taşıyor. Bu nedenle aşağıda ulaştığımız kanaatler, A gazetesine uyarken, B gazetesine uymayabilecektir. 

            MEVCUT DURUM

            Basın mensupları tanımlamasına giren gazete sahipleri iş veren durumunda olduğundan, bu bildiride doğal olarak ücret karşılığı çalışan durumunda olanları incelemek, irdelemek ağırlıklı hale geldi. Çalışanların statülerinde de farklılıklar hemen dikkat çekti. Yasal açıdan bakılınca, gazetelerin 212 sayılı yasa hükümlerine göre istihdamı gerekiyor. Oysa gazeteci olmasına karşın, 1475 sayılı yasaya tabi çalışanlar olduğu gibi, “Telif Sözleşmesi” olarak görev yapanlar da bulunuyor. Ayrıca “Kaşeli” olarak tanımlanan makbuz karşılığı para ödemesi yapılan çalışanlar da bulunmaktadır. Hatta, bütün bunların dışında, “Cep harçlığı” tabir edilen ödemelerle çalıştırılanların da olduğu bilinmektedir. Sektörde bir de, “gönüllüler” diye tanımlanan, önemli bir mesaj verdiği halde hiçbir ücret almayan, gazetelerin tanıtma kartlarını taşımayı yeterli sayan çalışanlara rastlanabilmektedir.

             Kadrolu olarak çalışanlara baktığımızda hemen, TİS yapıp yapamadıkları düşünüldü. Bunu yapabilmeleri için sendikalı olmaları gereken yerel basın mensuplarının tümü, Mart-1992 itibariyle bu örgütlenmenin uzağındadır. Sosyal güvenlik örgütü yok gibidir. İLO (UÇO) standartları açısından bakıldığında asgari koşullara sahip olmayan gazeteci sayısı, tahmin, gözlem ve kısıtlı verilere göre yüzde 90 dolayındadır.  

            Yerel gazeteler çalışanlarının çoğunlukla işverenin insafına sığınmak durumundadırlar. İnsaf cömertliğindeki çoğu işveren ise maddi olanaksızlık ya da iş yerinin karlılığını sağlayamadıklarından, maddi açıdan insafları kadar cömert olamamaktadır. Birçoğu, çalıştırdıkları gazeteciler kadar yoksun ve yoksuldur. Hatta, biraz çalıştırdığı gazetecinin insafına da muhtaçtır. Çünkü, ülkemizde basın mesleğinde çalışanların haklarını düzenleyen 212 sayılı yasaya sahip çıkabilecek bir gazeteci, işverenin başına hayli ‘çorap örecek’ haklara sahiptir. Bu konunun detaylarının, “Yasalar ve yerel basın” komisyonunda ele alınmış olmasını umuyoruz.

             Yukarıdaki peş peşe paragraflarda çelişkiye düştüğümüz hemen dikkati çekmiş olmalı. Bir yandan gazetecilerin sosyal güvencesizliklerinden söz ederken, diğer yandan 212 sayılı yasanın gazetecileri geniş ölçüde koruyan içeriğinden söz ediyoruz. Hemen belirtmeliyiz ki, burada yerel basının yaşamdaki gerçeğini ele almaktayız. İlgili hükümleri kağıt üzerinde inceleyen bir yabancı gibi davranamayacağımız için, asıl geçerli olanın realite olduğunu bildirmek istiyoruz. Bu realitenin içinde de, gazetecilerin haklarına sahip çıkamaması vardır. Sendikal örgütlülüğe kavuşamamış olmaları, bunun başlıca nedenidir.

             Çok az sayıdaki yerel gazeteyi bir yana bırakırsak, çoğunluğu hakkında şu gözlemlerimizi paylaşanların sayısının hiçte az olmayacağını düşünmekteyiz;

1. Yerel gazetelerde çalışanların önemli bir kısmı net asgari ücreti dahi alamamaktadır.
2. Yıllarca ve yıllarca yıllık izin yapamamaktadır.
3. Haftada bir gün gazetenin yayınlanmaması dolayısıyla izin yapabilmekte, bu günde de çoğunlukla bölgesinin bir spor müsabakasını ya da çoğunluğu hafta sonlarında yapılan kongreleri izlemek zorundadır.
4. Kıdem tazminatı alamamaktadırlar.
5. Sigortasız çalıştırılanların sayısı hayli fazladır.

NEDENLER
        Bütün bu olumsuz çalışma koşullarını, yerel gazetelerin 
ekonomik yapılarının oluşturduğu ortadadır. Yerel gazetecilik ülkemizde 
çoğunlukla şu nedenlerle yapılmaktadır.

 1. Misyonerlik (Baba mesleği olması), meslek tutkusu, toplumsallık, vs.)
 2. Yerel alanda prestij kazanmak arzusu,
3. Resmi ilan gelirinden yararlanmak
4. Matbaa işlemi için kurduğu makine parkında ve personelin boş zamanını değerlendirmek,  
Bu bağlamda bir iş yeri kurmak için düşünülen kriterlerin çok azının geçerli olduğu yerel gazetelerde, kendine özgü bir yapı ve mozaik ortaya çıkmaktadır. O nedenle de ekonomik yapıları zayıf olmakta, buna bağlı olarak çalışanları olumsuz koşullara katlanmaktan başka bir seçenek bulamamakta, arayamamakta, kaderine razı bir görünüm sergilemektedir. Kadrosuz çalışan bir gazetecinin, artık sıkça rastladığımız bir saldırıya uğraması karşısında hastane masrafını kimin karşılayacağını, yaşamını yitirmesi halinde de geride kalanların güvencesini, açık söyleyelim ki düşünmek dahi tüylerimiz ürpertmektedir.

            Ekonomik yapısı, gazeteciye yeterli koşulları sağlayabilecek durumda olanlardan ise yasal boşlukları kullananlara rastlanmaktadır. Çukurova’da yerel basının yakın tarihinde, bu yola başvuranlar görülmüştür. 20-25 yıllık emeklerinin karşılığı olan kıdem tazminatları, bu yasal boşluklar sonucu hiçe sayılmıştır. Böyle bir durum karşısından gazetecileri (tüm işçileri de) koruyan az sayıdaki yasalarla yargı kapsamına gitmek ise büyük maddi cesaret istemektedir. Yargıdaki hakkımızı arayabilmek için öncelikle mali gücünüzün olması, sonra da mahkemelerde yıllara yayılabilen dava süresini göze almanız gerekmektedir.  

            Gerek 1475 sayılı İş Yasası, gerek 212 sayılı Basın İş kolunda çalışanlarla ilgili yasa, gerekse 2821 sayılı sendikal güvence getiren yasalar, basın mensuplarının sosyal güvencelerini yeterli boyutta sağlayamazken hiç ilgisi yokmuş gibi görünen başka iki olgu, dolaylı güvenceler getirmektedir. Bunlar, sarı basın kartları ve resmi ilan almayı gerektiren “vasıflık raporu” dur. Bilindiği gibi, sarı basın kartı alma ve devam ettirme süresince, SSK primlerinin düzenli olarak yatırılma koşulu var. Bu da en azından, o gazetenin hak ettiği sayıda basın kartını alabilecek kişinin kadrolu olmasını getirmektedir. Belki bazı gazetelerde bu olanak ‘akraba kadrolar’ şeklinde oluşmaktadır ama, çoğunlukla basın kartı verilişindeki prosedürün iyi işlediği gözlenmektedir. Gazeteler arasında resmi ilan rekabetinin yaşandığı il ve ilçelerde ise Basın İlan Kurumu’nun getirdiği kıstaslarla, yeter sayıda kadrolu eleman bulundurulması zorunluluğu vardır. Resmi ilan alabilmek için “vasıflılık” başvurusu bulunanların bu kadrolarda eleman çalıştırma zorunlulukları da, araştırmalarımıza göre, örtülü sosyal bir güvence yaratmaktadır. 

            Bütün bunlar, yerel gazetelerde çalışanlarla ilgilidir. Bir de, ‘Yerel Basın’ başlığı altında, bu gazetelerin sahipleriyle yaygın basının taşradaki muhabirlerine bakmak gerekiyor.

             Yerel gazeteler sahipleri, yasal açıdan baktığınızda çoğunlukla ‘esnaf’ statüsünde olup, Bağ-Kur’un sosyal güvenlik şemsiyesi altında bulunmaktadır. Bağ-Kur’un ülkemizde verdiği sağlık hizmeti ile bağladığı emeklilik maaşının yetersizliği herkesçe bilinmektedir. O halde, yerel bir gazetenin sahibi, kârlı bir işletme kuramamış, çalıştığı dönemde geleceği için bir birikim sağlayamamış ise çalışamadığı döneme geldiğinde sıkıntılar yaşayacak demektir.

             Yaygın basının Anadolu’daki muhabirlerine bakıldığında da aynı sorunlar görmekteyiz. Aldıkları ücretler birkaç gazetenin belli dönemlerdeki cömertliğini saymaz isek, tam tarifi ile semboliktir. Telif yasasına göre ödenen bu ücretlerden sadece stopaj kesilmekte, sosyal güvenliklerine yönelik olarak yaygın basın diye tanımladığımız gazetelerin bir katkısı görülmemektedir. Komisyonumuza intikal eden bildirilerin bazılarında, yaygın basın kuruluşlarının taşradaki muhabirlerine sahip olmaları için çağrılar yer almaktadır. Bu ilişkide, muhabirler açısından bir başka nokta da dikkat çekmektedir. Yerel gazetelerin kadrolarında, 212 sayılı yasaya göre çalışanların, üretimlerinin tümünü iş verene verme gibi bir sözleşme maddesi olduğu halde, yaygın basın kuruluşlarına muhabirlik yapanların bu işe başlarken kendi işvereninin de yazılı izin onayı almaması, sözleşmenin tek taraflı ve tazminatsız olarak feshini doğurabilmektedir. Çünkü muhabirin yaygın basında imzası çıkmakta, bu da yeterli bir belge olabilmektedir. 

            SONUÇ VE ÖNERİLER

             Yerel basının içinde bulunduğu ekonomik yetersizlikler, mensupları açısından böylesine olumsuzlukları sergilerken, gelecek güvencesinden uzak gazetecilerin istenmeden sürüklendiği ortamlar da, sektör açısından hiç arzulanmayan ve bugün sıkça şikayet edilmeye başlanan bir görüntüyü karşımıza getirmektedir. Ekonomik yetersizliklerin yarattığı dengesizlik içinde ortaya çıkan bu sonuç ahlaki standartları ve öz disiplini ortadan kaldırabilmekte, işte en önemli sorunu da burada yaratmaktadır. Konu bireysellikten çıkıp, toplumu ilgilendiren bir boyuta ulaşmaktadır. ‘Kalemini satan gazeteci’ deyimini daha çok konuşan bir toplum durumuna geldiysek, nedenlerine daha gerçekçi şekilde eğilmeli, radikal önlemleri konuşmaktan kaçınmamalıyız.

             Bir yandan bireysel, diğer yandan toplumsal sorunlar yaratan yerel basındaki ekonomik sıkıntıların kaynağında iyileştirmeler yapılmadan ve ekonomik sıkıntı yaşayacağı biline biline gazete yayımcılığına yönelinmesinin sosyal güvenceyi sağlayacak ortamı getiremeyeceği ortadadır. Gerçi, bu sıkıntının uzağındaki iş yerlerinde de beklenen sosyal güvenlik ortamı bulunmamaktadır. Bunun sağlanamamasının nedenini araştırırken şu hususlar göze çarpmaktadır:

             1. 27 nolu işkolu kapsamındaki işçilerin üye olabildiği ülkemizdeki tek sendika olan Türkiye Gazeteciler Sendikası’nın, az sayıda işçi çalıştıran iş yerlerinde örgütlenememiş olması, ülkemizde salt ücret sendikacılığının yapılmaması,

            2. Basında çalışanların, büro işkolunda çalışan diğer sektörlerdeki işçiler gibi sendikal konuda ürkek tutumları,

            3. Küçük işletmelerde, kadrolu işçilerin bir kısmını işverenin yakını olması nedeniyle sendikalı işçilerin çoğunluğu sağlayamaması,

            4. Yerel basın çalışanlarının, bu işyerini bir iş öğrenme ve staj yeri gibi değerlendirip, yaygın basında iş bulma istemiyle, geçiş dönemindeki sıkıntılara katlanması. 

            Son bir söz söylemek gerekirse, yukarıdakileri aynen tekrar etmek gerekmektedir. Sorunlar girifttir ve çok boyutluluğu nedeniyle çözüm bu sorunların tek tek iyileştirilmesiyle bulunabilecektir.

gazeteler gazeteler ve ekonomik sorunları